<< Chapter < Page Chapter >> Page >
  • oorlog
  • gebrek
  • kos
  • Verkleinwoorde (Dinge wat klein is)

Ons verklein ook dikwels as ons nie aan ‘n bepaalde voorwerp as iets kleins dink nie.

  • Gewoonlik doen ons dit wanneer ons jaloers is, bv. “Ek sien Koos het ‘n nuwe ou karretjie gekoop.” (Pa sê dit van die buurman se nuwe 4 x 4 voertuig.)
  • Ma praat liefderik van haar lummel van ‘n seun op universiteit as haar skapie .
  • Pa praat veragtend van die ou klerkie (wat dalk ‘n groot kêrel is), vir wie hy hom bloedig vererg het omdat hy sy werk nie na behore kan doen nie.

Opdrag 8:

Om die verkleining van selfstandige naamwoorde neer te skryf

[lu 6.2.1]

Ma het die motor gestamp. Daar is ‘n groot duik in die modderskerm. Verklein die vetgedrukte woord en maak ‘n sin daarmee as sy vir Pa daarvan vertel.

Ma en Pa kuier by vriende. Teen die einde van die aand wil Ma huistoe gaan want sy is vaak, maar Pa steek eers nog ‘n sigaret aan en skink nog ‘n glas wyn . Verklein die twee vetgedrukte woorde en skryf Pa se verduideliking aan Ma neer.

Pa is in die sop by Ma omdat hy laat by die huis aangekom het. Hoe spreek hy haar aan as hy verskoning maak? Gebruik die verkleinvorm van duif , en skryf sy verskoning neer.

  1. Verkleinwoorde wat eindig op:

-ie: huisie, dorpie, duifie, harkie, ploegie, briefie.

-tjie: paaltjie, soentjie, stoeltjie, oumatjie, tuintjie, bytjie.

-jie: hoedjie, pootjie, liedjie, handjie, bordjie, matjie.

Woorde wat op –d of –t eindig, kry ‘n –jie wanneer hulle verklein word.

-pie: besempie, armpie, stroompie, lappie, raampie, alarmpie.

Woorde wat op –m eindig, kry ‘n –pie wanneer hulle verklein word.

-kie: woninkie (woning), heininkie (heining), piesankie (piesang), beweginkie (beweging), kettinkie (ketting), leninkie (lening).

Woorde wat uit meer as een lettergreep bestaan en op –ng eindig, kry ‘n –kie . Let op dat die g wegval.

-etjie: balletjie, blommetjie, dammetjie, lemmetjie, pennetjie, slangetjie.

Assessering

Leeruitkomstes(LUs)
LU 1
LUISTER Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities binne ‘n wye verskeidenheid situasies te reageer.
Assesseringstandaarde(ASe)
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 ekspressiewe, verbeelding verhalende tekste na luister en waardeer:
1.2 aktief en noukeurig luister vir spesifieke inligting en hoofgedagtes, en op gepaste wyse reageer, bv:
1.2.1 notas en opsommings maak, en inligting akkuraat weergee;
1.2.2 opinies oordink, taktvolle vrae vra, en uitdaag waar nodig;
1.4 die gebruik van nie-verbale strategieë (bv. gesigsuitdrukkings, gebare en volume) identifiseer en vertolk;
1.5 spesifieke woorde, sinsnedes en sinne wat die luisteraar beïnvloed, identifiseer (bv. gevoelvolle taal, onderskeid maak tussen feit en opinie, vooroordeel herken);
1.7 waardes en historiese, sosiale en kulturele kontekste van uitgesoekte tekste identifiseer.
LU 3
LEES EN BESIGTIG Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
3.1 spontaan lees, dikwels vir plesier en inligting oor ‘n wye reeks tekstipes wat bestudeer is:
3.3 die doel, gehoor en konteks van ‘n teks identifiseer:
3.4 begrip toon van die teks, die doel daarvan en die verwantskap met sy eie lewe, deur die tema, karakters en waar die verhaal afspeel, te bespreek.
LU 4
SKRYF Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste vir ‘n wye verskeidenheid doeleindes te skryf.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
4.1 ‘n uitgesoekte reeks verbeeldingryke tekste skryf:
4.1.1 verbeelding, idees en gevoelens van die self en ander uit te druk;
4.3 basiese vaardighede in spesifieke skryftegnieke wat gepas is vir ‘n tekssoort toon:
4.4.2 kreatiewe en speelse gebruik van taal d.m.v. vertellende en beskrywende opstelle te verken;
LU 6
TAALSTRUKTUUR EN –GEBRUIK Die leerder ken en is in staat om die klanke,woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
6.2 werk met sinne:
6.2.1 die volgende in konteks identifiseer en gebruik; selfstandige naamwoorde, meervoude, verkleinwoorde, geslag;
6.2.2 verskillende sinsoorte gebruik;
6.2.7 die aktief (bedrywende vorm) en passief (lydende vorm) gebruik en verstaan wanneer elkeen gepas is.

Memorandum

Opdrag 1

Antwoorde :

  1. Die stad Avignon.

(i) Die pous.

(ii) Die pous se muil.

  1. Tistet Vedene.

(i) Pous Boniface.

(ii) Die pous se muil.

(iii) Die karnallie Tistet Vedene.

(i) Nee : Avignon was ‘n wonderlike stad. Die mense was vrolik en opgewek.

  • Nee : Die mense het elke dag fees gevier.
  • Nee : Die strate was bestrooi met blomme en behang met vlae.
  • Nee :
  • Nee : Die mense het elke dag fees gevier en optogte deur die strate gehou.
  • Nee : In die huise langs die pous se paleis was almal bedrywig.
  • Nee : Almal was bedrywig.
  • Nee : Almal het gesing terwyl hulle werk.
  • Nee : Die mense het graag buite gedans.
  • Nee : Die mense het graag buite gedans, maar die strate was baie nou. Dan het die fluit- en tromspelers op die brug van Avignon gaan speel.

Opdrag 2

Lees paragraaf 3 voor aan die leerders, selfs ‘n paar keer indien nodig. Laat die leerders mondeling die verskillende karaktereienskappe beurtelings opnoem. Dan skryf hulle dit neer in hul werkvelle en teken dan ‘n prent van die muil. Verkieslik moet hulle nie die geskrewe teks raadpleeg nie.

Opdrag 3

Verduidelik aan die leerders hoe belangrik die regte woord binne ‘n teks is. Dit maak die verhaal interessant, kleurvol, en dit skep atmosfeer. Toets die leerders (vraag 1 – 5) n.a.v. die beskrywing van Tistet Vedene in paragraaf 10. Dit stel hulle in staat om ‘n duidelike beeld van die karakter te vorm.

Vanaf vraag 6 tot 10 word vrae gestel wat aandui hoe die skrywer met woorde gevoel en atmosfeer skep.

Antwoorde:

(a)

(i) niksnuts

  1. hy te lui was om te werk
  2. in die moeilikheid laat beland
  3. slegte eienskappe
  4. ondeund
  5. ‘n Fles wyn met die kleur van robyne is dan oopgemaak.
  6. Die muil het op die maat van die musiek begin trippel.
  7. Almal in Avignon het haar met respek behandel en vertroetel. Hulle was hoflik teenoor haar.
  8. Sy was so sag soos ‘n engel.
  9. Hy wou die muil tot sy voordeel gebruik.

Opdrag 4

(i) Boniface

    1. Hy het altyd grappies met die mense gemaak. Hy was vrolik en opgewek, want hy het sy hoed in die lug geswaai op maat van die musiek. Daarom het die mense gesê hy is ‘n gawe prins en ‘n wonderlike pous.
  1. Die kardinale is baie belangrike ampdraers in die Rooms-Katolieke kerk. Uit hulle geledere word ‘n pous, wat die hoof van die Rooms-Katolieke kerk is, gekies. Die kardinale in Avignon het gevoel dat Pous Boniface hom nie met die nodige waardigheid gedra nie. Sy optrede, het hulle gevoel, doen afbreek aan die status van ‘n pous

Opdrag 5

Die verhaal van Rooikappie dien as basis vir hierdie opdrag. Die leerders se verbeeldingskrag kan vrye teuels gegee word.

Opdrag 6

1. aand ete bak wyn suiker kruie

2. Avignon respek

3. leerjongens

Opdrag 7

(a) dag - dae

fees - feeste

optog - optogte

stad - stede

(b) oorlog - oorloë

gebrek - gebreke

kos - kosse - kossoorte

Opdrag 8

duik - duikie

“Ek het die motor gestamp, maar daar is maar net ‘n klein ou duikie in die modderskerm.”

sigaret - sigaretjie

wyn - wyntjie

“Ek wil nog net een sigaretjie rook en ‘n wyntjie drink voordat ons loop.”

duif - duifie

“Ek is jammer ek is laat, my ou duifie, maar ek het in die verkeer vasgesit.”

Questions & Answers

Discuss the differences between taste and flavor, including how other sensory inputs contribute to our  perception of flavor.
John Reply
taste refers to your understanding of the flavor . while flavor one The other hand is refers to sort of just a blend things.
Faith
While taste primarily relies on our taste buds, flavor involves a complex interplay between taste and aroma
Kamara
which drugs can we use for ulcers
Ummi Reply
omeprazole
Kamara
what
Renee
what is this
Renee
is a drug
Kamara
of anti-ulcer
Kamara
Omeprazole Cimetidine / Tagament For the complicated once ulcer - kit
Patrick
what is the function of lymphatic system
Nency Reply
Not really sure
Eli
to drain extracellular fluid all over the body.
asegid
The lymphatic system plays several crucial roles in the human body, functioning as a key component of the immune system and contributing to the maintenance of fluid balance. Its main functions include: 1. Immune Response: The lymphatic system produces and transports lymphocytes, which are a type of
asegid
to transport fluids fats proteins and lymphocytes to the blood stream as lymph
Adama
what is anatomy
Oyindarmola Reply
Anatomy is the identification and description of the structures of living things
Kamara
what's the difference between anatomy and physiology
Oyerinde Reply
Anatomy is the study of the structure of the body, while physiology is the study of the function of the body. Anatomy looks at the body's organs and systems, while physiology looks at how those organs and systems work together to keep the body functioning.
AI-Robot
what is enzymes all about?
Mohammed Reply
Enzymes are proteins that help speed up chemical reactions in our bodies. Enzymes are essential for digestion, liver function and much more. Too much or too little of a certain enzyme can cause health problems
Kamara
yes
Prince
how does the stomach protect itself from the damaging effects of HCl
Wulku Reply
little girl okay how does the stomach protect itself from the damaging effect of HCL
Wulku
it is because of the enzyme that the stomach produce that help the stomach from the damaging effect of HCL
Kamara
function of digestive system
Ali Reply
function of digestive
Ali
the diagram of the lungs
Adaeze Reply
what is the normal body temperature
Diya Reply
37 degrees selcius
Xolo
37°c
Stephanie
please why 37 degree selcius normal temperature
Mark
36.5
Simon
37°c
Iyogho
the normal temperature is 37°c or 98.6 °Fahrenheit is important for maintaining the homeostasis in the body the body regular this temperature through the process called thermoregulation which involves brain skin muscle and other organ working together to maintain stable internal temperature
Stephanie
37A c
Wulku
what is anaemia
Diya Reply
anaemia is the decrease in RBC count hemoglobin count and PVC count
Eniola
what is the pH of the vagina
Diya Reply
how does Lysin attack pathogens
Diya
acid
Mary
I information on anatomy position and digestive system and there enzyme
Elisha Reply
anatomy of the female external genitalia
Muhammad Reply
Organ Systems Of The Human Body (Continued) Organ Systems Of The Human Body (Continued)
Theophilus Reply
what's lochia albra
Kizito
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get Jobilize Job Search Mobile App in your pocket Now!

Get it on Google Play Download on the App Store Now




Source:  OpenStax, Afrikaans huistaal graad 7. OpenStax CNX. Sep 09, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11016/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Afrikaans huistaal graad 7' conversation and receive update notifications?

Ask