<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Lewensoriëntering

Graad 4

Regte en verantwoordelikhede

Module 9

Sedelesse uit volksverhale

Sedelesse uit volksverhale van suid-afrika

Die volgende twee verhale is verkorte weergawes van vertellings uit Die Madiba Boek ,Tafelberg; 2002. Dit is ‘n boek met Nelson Mandela se gunsteling stories vir kinders. Lees die twee pragtige stories en probeer vasstel watter boodskap hierdie stories oordra.

  1. Die slanghoofman (Zulu) (Standvastigheid en moed) p.26

Bonakele, ‘n arm weduwee met net een dogter, werk baie hard om te oorleef. Sy plant mielies om van te lewe, maar versamel ook veldkos soos umdoni-bessies om te eet. Wanneer sy baie bessies het, ruil sy dit vir gedroogde bokvleis of amasi. Op ‘n dag terwyl sy bessies soek, kom sy op ‘n groot slang af wat besig is om al die bessies op te vreet.

“Ag nee, Slang,” sê sy, “hoe gaan ek vleis vir my en my dogter kry as jy al die bessies opeet?”

Slang weet Bonakele is bang en hy maak ‘n slinkse aanbod: “Ek sal jou toelaat om ‘n mandjie bessies te pluk in ruil vir jou dogter. Bonakele stem in en pluk haar mandjie vol bessies. Maar sy’t skaars weggestap toe sy besef wat sy gedoen het. Sy besluit om vir Slang te uitoorlê en kies ‘n lang ompad huis toe sodat Slang nie kan vasstel waar sy en haar dogter bly nie.

Bonakele is so haastig en angstig dat sy nie sien hoe daar telkens ‘n pers bessie uit haar mandjie val nie.

Toe slang dik gevreet is, besluit hy om sy betaling te gaan opeis. Hy volg maklik Bonakele se spoor met al die pers bessies wat sy laat val het. Kort nadat Bonakele van haar groot fout vir haar dogter vertel het, seil Slang hulle hut binne. Bonakele begin droewig huil.

Maar Bonakele se dogter is liefdevol en dapper: “Ma, ‘n belofte moet geëer word. ‘n Mens se woord is jou eer.” Sy bring vir slang ‘n karos om op te lê en gaan skink vir hom ‘n groot kalbas amasi.

Daardie nag word Bonakele wakker van ‘n diep manstem. Langs haar dogter sit ‘n baie aantreklike sterk jongman. Langs hom op die karos lê die verdroogde slangvel. Sonder om te dink, gryp Bonakele die vel en gooi dit in die vuur.

“Jy het die toorkrag verbreek,” sê die jongman. “n Goeie dapper meisie het eerbaar opgetree en ‘n dwase vrou het my vel verbrand.” Net daar vra hy of hy met die meisie mag trou. Hulle het lank en gelukkig saam gewoon en altyd genoeg kos gehad om te eet.

  1. Musoke se fietsrit mark toe(Uganda) (Goeie dade word beloon)

Musoke bly in ‘n klein dorpie buite Kampala. Hy’t pas tien geword en voel soos ‘n groot man – veral omdat sy pa hom gevra het om vandag met sy fiets die avokado’s mark toe te vat. Hy pak vroegoggend die reis aan. Dis belangrik dat dit nie kneus nie. Hy’s skaars oor die eerste bult toe die ou man, Kikyo, hom met ‘n handgebaar wys om te stop. “Musoke, die rumatiek pla my vandag. Ek wou die hen met eiers vandag na my suster in die dorp vat. Sal jy nie haar versigtig op jou fiets laai en saamvat nie?”

Musoke weet hy kan nie eintlik vir die ou man nee sê nie en laai die rooi hen met eiers in die fietsmandjie bo-op die avokado’s. Skaars is hy om die draai toe Bosa hom voorlê. Bosa het sy been gebreek en loop hinkepink. “Musoke, groot man, kan ek nie saam met jou op die fiets ry nie? Ek moet mark toe en ek sukkel so met die seer been.”

Musoke se bene is al self seer van die trap en balanseer met die ekstra gewig en die eiers wat nie mag breek nie. Hy kry hom tog jammer. “Klim maar op, maar jy moet versigtig sit – ek wil nie val nie.”

Om die volgende draai tref ‘n klip hom so amper teen die kop. Dis ‘n klomp van Musoke se skoolvriende wat jaloers is dat hy op sy fiets mark toe ry. Musoke skrik so groot dat hy ‘n klip in die pad tref en daar trek een avokado – dit tref die stoute klipgooier tussen die oë. Dié skrik so dat hy net so in die pad bly staan. “Is dit nie gaaf ek het die avokado’s op my fiets nie. Kyk watter goeie ammunisie was dit.”

Fesito, die tweede kwajong, probeer woedend Musoke van die fiets afruk, maar die klein rooi hennetjie pik hom verwoed op die hand omdat sy bang is hy vat haar eiers. Hy dag dis ‘n slang, gee ‘n gil en los die fiets soos ‘n warm patat. “Is dit nie gaaf ek het tog die ou man, Kikyo se hennetjie opgelaai nie. Kyk hoe het sy ons beskerm!”

Om die laaste draai wag Waswa met ‘n lang stok om Musoke en sy vrag by te kom. Bosa steek sy kruk uit en haak die stok vernuftig uit Waswa se hand dat hy met ‘n boog deur die lug trek. “Is dit nou nie gaaf dat ek Bosa laat saam ry nie. Kyk hoe dapper het hy my gehelp.”

Musoke ry moeg, maar trots die mark binne. Die avokado’s, hennetjie en kuikens en sy passasier kom veilig by hulle bestemming aan. As Musoke nie so behulpsaam was nie, het hy, sy pa se fiets en die avokado’s nou nog in die pad gelê!

Aktiwiteit 1

Om die morele les in ‘n vertelling te begryp en te dramatiseer [lu 2.4]

Rolspel

Deel die leerders in groepe en laat hulle die stories dramatiseer. Vir die eerste storie is daar drie spelers nodig. Maak handpoppe van ou sokkies. Vir die tweede storie is ten minste ses spelers nodig.

Aktiwiteit 3

Om kommentaar te lewer op ‘n morele les deur ‘n kort paragraaf te skryf [lu2.4]

Individuele opdrag

Skryf ‘n kort paragraaf oor die les wat uit elke storie geleer kan word.

Dink na oor die volgende:

Wanneer laas het jy ‘n goeie daad gedoen waarop jy ook trots kan wees? Probeer om vandag iets te doen om iemand se dag beter te maak.

Assessering

LEERUITKOMS 2: SOSIALE ONTWIKKELING

Die leerder is in staat om begrip van en toewyding aan grondwetlike regte en sosiale verantwoordelikhede,asook begrip vir diverse kulture en gelowe te toon.

Assesseringstandaard

Dis duidelik wanneer die leerder

2.4 kommentaar op die morele les in die vertellinge van ’n verskeidenheid kultuurgroepe in Suid-Afrika lewer.

Questions & Answers

find the 15th term of the geometric sequince whose first is 18 and last term of 387
Jerwin Reply
I know this work
salma
The given of f(x=x-2. then what is the value of this f(3) 5f(x+1)
virgelyn Reply
hmm well what is the answer
Abhi
how do they get the third part x = (32)5/4
kinnecy Reply
can someone help me with some logarithmic and exponential equations.
Jeffrey Reply
sure. what is your question?
ninjadapaul
20/(×-6^2)
Salomon
okay, so you have 6 raised to the power of 2. what is that part of your answer
ninjadapaul
I don't understand what the A with approx sign and the boxed x mean
ninjadapaul
it think it's written 20/(X-6)^2 so it's 20 divided by X-6 squared
Salomon
I'm not sure why it wrote it the other way
Salomon
I got X =-6
Salomon
ok. so take the square root of both sides, now you have plus or minus the square root of 20= x-6
ninjadapaul
oops. ignore that.
ninjadapaul
so you not have an equal sign anywhere in the original equation?
ninjadapaul
hmm
Abhi
is it a question of log
Abhi
🤔.
Abhi
I rally confuse this number And equations too I need exactly help
salma
But this is not salma it's Faiza live in lousvile Ky I garbage this so I am going collage with JCTC that the of the collage thank you my friends
salma
Commplementary angles
Idrissa Reply
hello
Sherica
im all ears I need to learn
Sherica
right! what he said ⤴⤴⤴
Tamia
hii
Uday
hi
salma
what is a good calculator for all algebra; would a Casio fx 260 work with all algebra equations? please name the cheapest, thanks.
Kevin Reply
a perfect square v²+2v+_
Dearan Reply
kkk nice
Abdirahman Reply
algebra 2 Inequalities:If equation 2 = 0 it is an open set?
Kim Reply
or infinite solutions?
Kim
The answer is neither. The function, 2 = 0 cannot exist. Hence, the function is undefined.
Al
y=10×
Embra Reply
if |A| not equal to 0 and order of A is n prove that adj (adj A = |A|
Nancy Reply
rolling four fair dice and getting an even number an all four dice
ramon Reply
Kristine 2*2*2=8
Bridget Reply
Differences Between Laspeyres and Paasche Indices
Emedobi Reply
No. 7x -4y is simplified from 4x + (3y + 3x) -7y
Mary Reply
how do you translate this in Algebraic Expressions
linda Reply
Need to simplify the expresin. 3/7 (x+y)-1/7 (x-1)=
Crystal Reply
. After 3 months on a diet, Lisa had lost 12% of her original weight. She lost 21 pounds. What was Lisa's original weight?
Chris Reply
what's the easiest and fastest way to the synthesize AgNP?
Damian Reply
China
Cied
types of nano material
abeetha Reply
I start with an easy one. carbon nanotubes woven into a long filament like a string
Porter
many many of nanotubes
Porter
what is the k.e before it land
Yasmin
what is the function of carbon nanotubes?
Cesar
I'm interested in nanotube
Uday
what is nanomaterials​ and their applications of sensors.
Ramkumar Reply
what is nano technology
Sravani Reply
what is system testing?
AMJAD
preparation of nanomaterial
Victor Reply
Yes, Nanotechnology has a very fast field of applications and their is always something new to do with it...
Himanshu Reply
good afternoon madam
AMJAD
what is system testing
AMJAD
what is the application of nanotechnology?
Stotaw
In this morden time nanotechnology used in many field . 1-Electronics-manufacturad IC ,RAM,MRAM,solar panel etc 2-Helth and Medical-Nanomedicine,Drug Dilivery for cancer treatment etc 3- Atomobile -MEMS, Coating on car etc. and may other field for details you can check at Google
Azam
anybody can imagine what will be happen after 100 years from now in nano tech world
Prasenjit
after 100 year this will be not nanotechnology maybe this technology name will be change . maybe aftet 100 year . we work on electron lable practically about its properties and behaviour by the different instruments
Azam
name doesn't matter , whatever it will be change... I'm taking about effect on circumstances of the microscopic world
Prasenjit
how hard could it be to apply nanotechnology against viral infections such HIV or Ebola?
Damian
silver nanoparticles could handle the job?
Damian
not now but maybe in future only AgNP maybe any other nanomaterials
Azam
Hello
Uday
I'm interested in Nanotube
Uday
this technology will not going on for the long time , so I'm thinking about femtotechnology 10^-15
Prasenjit
can nanotechnology change the direction of the face of the world
Prasenjit Reply
At high concentrations (>0.01 M), the relation between absorptivity coefficient and absorbance is no longer linear. This is due to the electrostatic interactions between the quantum dots in close proximity. If the concentration of the solution is high, another effect that is seen is the scattering of light from the large number of quantum dots. This assumption only works at low concentrations of the analyte. Presence of stray light.
Ali Reply
the Beer law works very well for dilute solutions but fails for very high concentrations. why?
bamidele Reply
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
QuizOver.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Lewensorientering graad 4. OpenStax CNX. Sep 18, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11095/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Lewensorientering graad 4' conversation and receive update notifications?

Ask