<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Ekonomiese en bestuurswetenskappe

Graad 9

Die ekonomiese siklus

Module 5

Prysvorming deur vraag en aanbod

Ten einde ruil- en handelstransaksies moontlik te maak, is dit nodig dat die waarde van ‘n produk deur die handelaar uitgedruk word in terme van ‘n geldbedrag, of soos ons dit ken, ‘n prys. Vir ons is dit algemeen om in ‘n afdelingswinkel in te stap en die pryse van produkte op die rakke te vergelyk in ons poging om te besluit watter produk(te) ons wil aankoop. Die vraag is egter: Hoe word daardie prys(e) bepaal?

Die prys wat ‘n handelaar aan ‘n produk gee, hang af van (1) die prys wat die produk hom gekos het en (2) die prys waarteen hy bereid is om die produk te verkoop. Hier is dus sprake van die AANBOD van ‘n produk of produkte teen ‘n bepaalde prys, in ‘n bepaalde hoeveelheid en op ‘n gegewe tydstip. In sy eenvoudigste vorm kan hier verwys word na die munisipale groentemark of ‘n vendusie waar vee verkoop word. Let daarop dat op sodanige mark(te) die verkopers en die pryse wat hulle vra vir hul produkte, sowel as die beskikbare hoeveelhede, van dag tot dag kan verander.

Die volgende gegewens rakende die AANBOD van kopkool op die munisipale groentemark op 14 Januarie word verskaf:

PRYS PER KOP HOEVEELHEID AANGEBIED
R0,80 400
R0,70 350
R0,60 300
R0,50 200
R0,40 100

Aktiwiteit 1:

Aanbodkurwe

[lu 1.3]

SELF:

Gebruik die gegewens in die tabel hierbo en trek die aanbodkurwe. Voeg ‘n aparte blad in.

  • Hieruit kan die WET VAN AANBOD afgelei word wat lui dat “die hoeveelheid goedere wat aangebied word, sal styg namate die prys daarvan styg, en omgekeerd, dat die hoeveelheid aangebied sal daal wanneer die pryse neig om te daal”.

Aktiwiteit 2:

Aanbod

[lu 1.3]

SELF:

Stel ‘n lys op van die faktore wat die hoeveelheid aangebied sal beïnvloed.

Die prys wat die verbruiker bereid is om vir ‘n produk te betaal, hang hoofsaaklik af van (1) die dringendheid van sy behoefte, en (2) die hoeveelheid geld wat die verbruiker tot sy beskikking het. Hier het ons dus te doen met die VRAAG na ‘n produk of produkte wat geldig is teen ‘n bepaalde prys, in bepaalde hoeveelhede en op ‘n gegewe tydstip. Die VRAAG verwys na die hoeveelhede wat aangevra of moontlik deur die verbruiker aangekoop sal word teen die aangeduide pryse op daardie spesifieke tydstip. Weereens is dit moontlik dat die aangeduide pryse en hoeveelhede van dag tot dag kan verander.

Die volgende gegewens rakende die VRAAG na kopkool op die munisipale groentemark op 14 Januarie word ook voorsien:

PRYS PER KOP HOEVEELHEID AANGEBIED
R0,80 150
R0,70 200
R0,60 300
R0,50 450
R0,40 650

Aktiwiteit 3:

Vraagkurwe

[lu 1.3]

SELF:

Gebruik die gegewens in die tabel hierbo en trek die vraagkurwe. Voeg ‘n aparte vel in.

  • Hieruit kan die WET VAN VRAAG afgelei word wat lui dat “die hoeveelheid aangevra sal styg namate die prys daal en dat die aangevraagde hoeveelheid sal daal wanneer pryse neig om te styg”.

Aktiwiteit 4:

Vraag

[lu 1.3]

GROEP:

Maak ‘n lys van die faktore wat die hoeveelheid aangevra sal beïnvloed.

Wanneer die bostaande aanbod- en vraagkurwes nou op dieselfde assestelsel getrek word, word gevind dat die twee kurwes mekaar by ‘n bepaalde punt sny, naamlik wanneer die prys R0,60 is, is die verkopers bereid om 300 kopkole aan te bied en die kopers is bereid om teen daardie prys 300 kopkole aan te koop. Hierdie prys staan bekend as die MARK-EWEWIGSPRYS en dit verteenwoordig die prys waarteen die koper en die verkoper bereid is om ‘n ruiltransaksie te sluit. Teen enige ander prys sal die partye nie kan ooreenkom nie en sal hulle nie bereid wees om ‘n transaksie te beklink nie.

Aktiwiteit 5:

Vraag- en aanbodkurwe

[lu 1.3]

SELF:

Gebruik die gegewens wat hierbo verskaf is en trek die Vraag- en die Aanbodkurwe op dieselfde assestelsel: (Voeg aparte vel in.)

SELF:

Lees nou die volgende gegewens van die grafiek af:

  1. Die markewewigsprys:
  2. Die hoeveelheid aangevra/aangebied:

Assessering

Leeruitkomstes(LUs)
LU 1
die ekonomiese siklusDie leerder is in staat wees om kennis en begrip van die ekonomiese siklus binne die konteks van ‘die ekonomiese’ probleem te toon.
Assesseringstandaarde(ASe)
Dit is duidelik wanneer die leerder:
  • verskillende wyses van geld die vloei van produksiefaktore en goedere en dienste in die ekonomiese siklus binne die Suid-Afrikaanse ekonomie kan verduidelik;
  • die rol van die buitelandse sektor in die ekonomiese siklus kan bespreek;
  • met behulp van ‘n grafiek kan illustreer hoe vraag en aanbod pryse beïnvloed, en hierdie verband kan bespreek;
  • die invloed en aksies (stakings en wegblyaksies) van vakbonde oor die algemeen en in die apartheidsera op die volgende terreine krities kan evalueer:
  • die Suid-Afrikaanse ekonomie;
  • politieke, ekonomiese en sosiale transformasie;
  • arbeidsaangeleenthede;
  • die uitwerking van die nasionale begroting op die ekonomie (bv. belasting en besteding op onderwys, sosiale welsyn, gesondheid en veiligheid) kan bespreek.

Memorandum

AKTIWITEIT 1: Aanbodkurwe

SELF:

Trek die grafiek van die gegewens wat in die tabel verskaf word.

AKTIWITEIT 2: Aanbod

GROEP:

Faktore wat die hoeveelheid aangebied, sal be ï nvloed

  1. Koste van produksie - hoe groter die koste, hoe langer neem dit om aanbod daar te stel.
  2. Prys van produkte - hoe groter die prys, hoe meer goedere sal aangebied word.
  3. Produksietegnieke - beter tegnieke teen laer koste, kan die aangebode hoeveelheid verhoog.
  4. Mededinging - met min mededingers sal die produsent die aanbod beperk om pryse op te jaag.
  5. Marktoestande - indien meer verkopers as kopers, sal produsent sy pryse verlaag om te verkoop.
  6. Belastingheffings - verhoog die prys, wat vraag sal laat verminder en dus ook die aanbod.
  7. Klimaatstoestande - as reënval swak is, sal produksie daal, wat ook aanbod sal laat daal.

AKTIWITEIT 3: Vraagkurwe

SELF:

Trek die grafiek van die gegewens wat in die tabel verskaf word.

AKTIWITEIT 4: Vraag

GROEP:

Faktore wat die hoeveelheid aangevra sal be ï nvloed

  1. Prys - indien pryse verhoog, sal die hoeveelheid aangevra waarskynlik daal.
  2. Smake en gewoontes - veranderings kan die vraag laat daal of styg.
  3. Verandering in inkomste - as inkomste verhoog, kan die hoeveelheid aangevra vermeerder.
  4. Substitusie goedere - 'n goedkoper substituut, sal die hoeveelheid aangevra laat daal.
  5. Belasting - verhoog die prys, wat die vraag na produk sal laat daal.
  6. Ekonomiese toestand - in voorspoedtye sal die aanvraag na (veral luukses) goedere verhoog.

AKTIWITEIT 5: Vraag- en aanbodkurwe

SELF:

Trek die aanbod- en vraagkurwe vanaf bostaande gegewens en verskaf die volgende antwoorde:

  1. Die mark-ewewigsprys: 60c
  2. Die hoeveelheid aangevra en aangebied: 300 kopkole

Questions & Answers

what does nano mean?
Anassong Reply
nano basically means 10^(-9). nanometer is a unit to measure length.
Bharti
do you think it's worthwhile in the long term to study the effects and possibilities of nanotechnology on viral treatment?
Damian Reply
absolutely yes
Daniel
how to know photocatalytic properties of tio2 nanoparticles...what to do now
Akash Reply
it is a goid question and i want to know the answer as well
Maciej
characteristics of micro business
Abigail
for teaching engĺish at school how nano technology help us
Anassong
Do somebody tell me a best nano engineering book for beginners?
s. Reply
what is fullerene does it is used to make bukky balls
Devang Reply
are you nano engineer ?
s.
fullerene is a bucky ball aka Carbon 60 molecule. It was name by the architect Fuller. He design the geodesic dome. it resembles a soccer ball.
Tarell
what is the actual application of fullerenes nowadays?
Damian
That is a great question Damian. best way to answer that question is to Google it. there are hundreds of applications for buck minister fullerenes, from medical to aerospace. you can also find plenty of research papers that will give you great detail on the potential applications of fullerenes.
Tarell
what is the Synthesis, properties,and applications of carbon nano chemistry
Abhijith Reply
Mostly, they use nano carbon for electronics and for materials to be strengthened.
Virgil
is Bucky paper clear?
CYNTHIA
so some one know about replacing silicon atom with phosphorous in semiconductors device?
s. Reply
Yeah, it is a pain to say the least. You basically have to heat the substarte up to around 1000 degrees celcius then pass phosphene gas over top of it, which is explosive and toxic by the way, under very low pressure.
Harper
Do you know which machine is used to that process?
s.
how to fabricate graphene ink ?
SUYASH Reply
for screen printed electrodes ?
SUYASH
What is lattice structure?
s. Reply
of graphene you mean?
Ebrahim
or in general
Ebrahim
in general
s.
Graphene has a hexagonal structure
tahir
On having this app for quite a bit time, Haven't realised there's a chat room in it.
Cied
what is biological synthesis of nanoparticles
Sanket Reply
what's the easiest and fastest way to the synthesize AgNP?
Damian Reply
China
Cied
types of nano material
abeetha Reply
I start with an easy one. carbon nanotubes woven into a long filament like a string
Porter
many many of nanotubes
Porter
what is the k.e before it land
Yasmin
what is the function of carbon nanotubes?
Cesar
I'm interested in nanotube
Uday
what is nanomaterials​ and their applications of sensors.
Ramkumar Reply
what is nano technology
Sravani Reply
what is system testing?
AMJAD
preparation of nanomaterial
Victor Reply
how to synthesize TiO2 nanoparticles by chemical methods
Zubear
what's the program
Jordan
?
Jordan
what chemical
Jordan
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
watter drie vakbonde is betrokke by die onderhandelings
ferdi Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Ekonomiese en bestuurswetenskappe graad 9. OpenStax CNX. Sep 15, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11073/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Ekonomiese en bestuurswetenskappe graad 9' conversation and receive update notifications?

Ask