<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 8

Omgewing en interaksies

Module 35

Ekologiese verwantskappe

Ons studie van die rolle van organismes in ekosisteme het gewys dat hulle nie in isolasie staan van mekaar nie. Daar is onderlinge verhoudings tussen almal. Almal is tot ’n meerdere of mindere mate van mekaar afhanklik.

Ekologiese verwantskappe kan om verskillende redes ontstaan.

Aktiwiteit 1:

Om die redes vir verwantskappe tussen organismes in die natuur te identifiseer

[lu 2.4]

Kyk of jy ’n paar redes vir die ontstaan van verwantskappe tussen organismes in die natuur kan neerskryf:

  • Bespreek julle redes met mekaar en besluit op die belangrikste een:

Assessering van vermoë om redes vir verwantskappe te identifiseer

Kon jy nadele lys?

[LU 2.4]

Aktiwiteit 2:

Om voedselverwantskappe te verduidelik, te identifiseer en aan die hand van voorbeelde te illustreer

[lu 2.1; 2.2; 2.3; 2.4]

Groen plante fotosintetiseer en produseer kos in die vorm van stysel.

Diere is nie in staat tot eie voedselproduksie nie en moet dus gebruik maak van plante of ander diere wat plante geëet het.

Daar is egter verskillende soorte verbruikers. In ’n vorige module oor biodiversi­teit is reeds genoem dat planteters, vleiseters, asook diere wat beide plante en diere eet, saam die verbruikers uitmaak.

Ontbinders vorm ook ’n baie belangrike deel van die ketting.

Al bogenoemde maak deel uit van ’n tipiese VOEDSELKETTING .

’n Voedselketting ontstaan deurdat organismes op mekaar voed en voeding­stowwe asook energie vanaf die son, van een organisme na die volgende vloei.

Toets jou kennis oor voedselverwantskappe:

1. Gee die wetenskaplike woord vir:

1.1 planteters:

1.2 vleiseters:

1.3 gekombineerde plant- en vleisvreters:

2. Gee die definisie van:

2.1 ’n verbruiker:

2.2 ’n produseerder:

2.3 ’n voedselketting:

3. Beskryf kortliks die belangrikheid van die volgende:

3.1 aasvreter:

3.2 ontbinders:

4. Noem ten minste TWEE belangrike ontbinders:

Assessering van VOEDSELKETTINGVRAE

Kon jy vrae korrek beantwoord?

[LU 2.1]

Stel ’n voedselketting saam:

  • Gebruik enige sketse en stel ’n eenvou­dige voedselketting saam deur die sketse in die in die regte volgorde te plak.
  • In die natuur kry ’n mens egter nie voedselkettings geïsoleerd nie, m.a.w. hulle kom deurmekaar gevleg voor. So ’n netwerk van voedselkettings noem ons ’n VOEDSELWEB .
  • Voedselkettings word dikwels as VOEDSELPIRAMIDES voorgestel. ’n Voeselpiramide gee ’n aanduiding van die getalle biomassa of energie op elke vlak in die voedselketting.[LU 2.2]

Stel ’n voedselpiramide saam

  • Vul die volgende in die korrekte volgorde op die onderstaande voedselpiramide-raam in:

1. KARNIVORE, GROEN PLANTE, AASVRETERS, HERBIVORE

2. Regs van die piramide kan jy ’n spesifieke voorbeeld van elkeen van die bostaande kategorieë skryf.

3. Kleur die piramide se dele in soos jy wil.

4. Die pyl stel die vloei van biomassa of energie voor. Wat beteken die helling van die piramide (dan dit maar steiler of vlakker wees)?

Assessering van begrip oor VOEDSELKETTING EN VOEDSELPIRAMIDE

Kon jy beide voorstellings voorstel?

[LU 2.3]

Lees die volgende en gebruik die inligting om soveel voedselkettings as wat jy kan , saam te stel.

Dit is ’n warm Kalahari-dag. ’n Briesie waai dooie materiaal in die vorm van fyn takkies en organiese stof oor die kruin van die sandduin . Insekte soos kewers en miere skarrel om die fyn stukkies op te raap. ’n Mierleeu skuil in ’n klein tregtertjie en wag sy prooi in. Saans as dit afkoel, kom klein veldmuise en ander soogdiere te voorskyn.

Hulle peusel aan die laaste greintjie grassade en spriethalms waarop mis vroeg­oggend weer as waterdruppels kondenseer. Teen die kruin van die duin hard­loop ’n swart toktokkie en staan stert orent om ook ’n bietjie van die aardvog te laat kon­denseer wat dan teen sy dors doplyfie afloop tot binne-in sy gulsige mond.

Op die hitte van die dag trap die geitjie 2 × 2 om die sand se skroei te vermy totdat ’n sprinkaan teen die graspol sy aandag trek. Skerpioene skarrel ook stertorent rond op soek na spinnekoppe en kewerlarwes. Spinnekoppe lê miere en termiete voor en die horingslang sit ritselend die veldmuis agterna. Dit alles in die stilte van die snikhete dag en die nag se jakkalstjank.

Assessering van LEESSTUK interpretasie:

Kon jy basiese VOEDSELKETTINGS uit die LEESSTUK identifiseer?

[LU 2.4]

Assessering

LU 2

Wetenskaplike Kennis

Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewingskennis toe.

Dit is bewys as die leerder:

2.1 sinvolle inligting kan onthou;

2.2 inligting in kategorieë kan plaas;

2.3 inligting kan interpreteer;

2.4 kennis kan toepas.

Memorandum

Aktiwiteit 1: Redes vir ekologiese verwantskappe

Redes: voedsel bv. voëls wat blomme bestuif, diere wat as prooi vir ander dien, herbivore wat gras vreet, beskerming bv. blouwildebeeste, sebras en rooibokke wat saam wei (beskerming teen predatore), huisvesting bv. voëls wat nesmaak in ’n boom, ontbinding bv. fungi en bakterieë wat van dooie plante en diere afhanklik is vir voeding, maar op hulle beurt vir die ander plante en diere nuttig is omdat hulle die grond vrugbaar hou.

Die belangrikste rede: ’n klasbesluit

Aktiwiteit 2: om voedselverwantskappe te kan verduidelik, identifiseer en illustreer

Toets jou kennis:

1. 1.1 – herbivore 1.2 – karnivore 1.3 – omnivore

2.

2.1 verbruiker: kan nie eie voedsel vervaardig, moet plante eet of iets wat plante geëet het.

2.2 produseerder: maak voedsel deur son, koolstofdioksied en water te gebruik bv groen plante

2.3 Energie vanaf son deur ’n reeks organisms gewoonlik eerste herbivoor en dan reeks verbruikers tot by ontbinders. Energie gaan by elke skakel verlore

3.

3.1 aasvreters verwyder sigbare diereafval terwyl ontbinders sorg vir fyn afbreek na minerale vlak sodat dit kan terugkeer na grond

3.2 ontbinders: breek organiese material (plant- en dierreste) af na basiese nutriënte (voedingstowwe/boustowwe) wat in grond beskikbaar gehou word vir plante

4. fungi, bakterieë (of voorbeelde van fungi en bakterieë)

Voedselketting

  • Aanvaar leerder se antwoord mits die volgorde korrek is: produsent, 1ste verbruiker, 2de en 3de verbruiker, ontbinder

Voedselpiramide

  • Groen plante, herbivore, karnivore, aasvreters
  • Helling: hoe steiler, hoe kleiner die energie- of biomassaverlies van vlak tot vlak

Voedselkettings na aanleiding van leesstuk

  • Bv. takkies/organiese materiaal-miere-mierleeu-geitjie-slang
  • gras-sprinkaan-geitjie-slang
  • takkies/organiese material-veldmuis-slang

Questions & Answers

do you think it's worthwhile in the long term to study the effects and possibilities of nanotechnology on viral treatment?
Damian Reply
absolutely yes
Daniel
how to know photocatalytic properties of tio2 nanoparticles...what to do now
Akash Reply
it is a goid question and i want to know the answer as well
Maciej
characteristics of micro business
Abigail
Do somebody tell me a best nano engineering book for beginners?
s. Reply
what is fullerene does it is used to make bukky balls
Devang Reply
are you nano engineer ?
s.
fullerene is a bucky ball aka Carbon 60 molecule. It was name by the architect Fuller. He design the geodesic dome. it resembles a soccer ball.
Tarell
what is the actual application of fullerenes nowadays?
Damian
That is a great question Damian. best way to answer that question is to Google it. there are hundreds of applications for buck minister fullerenes, from medical to aerospace. you can also find plenty of research papers that will give you great detail on the potential applications of fullerenes.
Tarell
what is the Synthesis, properties,and applications of carbon nano chemistry
Abhijith Reply
Mostly, they use nano carbon for electronics and for materials to be strengthened.
Virgil
is Bucky paper clear?
CYNTHIA
so some one know about replacing silicon atom with phosphorous in semiconductors device?
s. Reply
Yeah, it is a pain to say the least. You basically have to heat the substarte up to around 1000 degrees celcius then pass phosphene gas over top of it, which is explosive and toxic by the way, under very low pressure.
Harper
Do you know which machine is used to that process?
s.
how to fabricate graphene ink ?
SUYASH Reply
for screen printed electrodes ?
SUYASH
What is lattice structure?
s. Reply
of graphene you mean?
Ebrahim
or in general
Ebrahim
in general
s.
Graphene has a hexagonal structure
tahir
On having this app for quite a bit time, Haven't realised there's a chat room in it.
Cied
what is biological synthesis of nanoparticles
Sanket Reply
what's the easiest and fastest way to the synthesize AgNP?
Damian Reply
China
Cied
types of nano material
abeetha Reply
I start with an easy one. carbon nanotubes woven into a long filament like a string
Porter
many many of nanotubes
Porter
what is the k.e before it land
Yasmin
what is the function of carbon nanotubes?
Cesar
I'm interested in nanotube
Uday
what is nanomaterials​ and their applications of sensors.
Ramkumar Reply
what is nano technology
Sravani Reply
what is system testing?
AMJAD
preparation of nanomaterial
Victor Reply
Yes, Nanotechnology has a very fast field of applications and their is always something new to do with it...
Himanshu Reply
good afternoon madam
AMJAD
what is system testing
AMJAD
what is the application of nanotechnology?
Stotaw
In this morden time nanotechnology used in many field . 1-Electronics-manufacturad IC ,RAM,MRAM,solar panel etc 2-Helth and Medical-Nanomedicine,Drug Dilivery for cancer treatment etc 3- Atomobile -MEMS, Coating on car etc. and may other field for details you can check at Google
Azam
anybody can imagine what will be happen after 100 years from now in nano tech world
Prasenjit
after 100 year this will be not nanotechnology maybe this technology name will be change . maybe aftet 100 year . we work on electron lable practically about its properties and behaviour by the different instruments
Azam
name doesn't matter , whatever it will be change... I'm taking about effect on circumstances of the microscopic world
Prasenjit
how hard could it be to apply nanotechnology against viral infections such HIV or Ebola?
Damian
silver nanoparticles could handle the job?
Damian
not now but maybe in future only AgNP maybe any other nanomaterials
Azam
Hello
Uday
I'm interested in Nanotube
Uday
this technology will not going on for the long time , so I'm thinking about femtotechnology 10^-15
Prasenjit
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Berger describes sociologists as concerned with
Mueller Reply
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
QuizOver.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 8. OpenStax CNX. Sep 12, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11049/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 8' conversation and receive update notifications?

Ask