<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Sosiale wetenskappe: geskiedenis

Graad 6

Ontwikkeling van die mediese wetenskap

Module 2

Jenner oorwin pokke

Verskeie wetenskaplikes het aan die begin van die 19de eeu hard gewerk om middels teen dodelike siektes te vind. Siektes waaraan mense tot onlangs oorlede is, soos pokke, hou vandag nie meer so 'n groot gevaar vir die mens in nie.

Wetenskaplikes is deesdae besig om teenmiddels vir ander siektes wat die mens bedreig, byvoorbeeld kanker en MIV/VIGS, te soek.

In die volgende afdeling sal julle uitvind watter persone belangrike bydraes gelewer het om gevaarlike siektes te oorwin.

a) Die stryd teen pokke

Lees meegaande artikel en beantwoord die vrae wat volg:

VERSKRIKLIKE RAMP TREF KAAPSE SAMELEWING

Kasteel die Goeie Hoop, 31 Desember 1755. Vanjaar is die Kaap weer getref deur die vreeslike poksiekte wat in 1713 so kwaai oor die hele land gewoed het. In daardie jaar het 'n skip Kaapstad aangedoen met matrose wat pokke onder lede gehad het. Honderde mense het gesterf en in die binneland is veral die Khoina swaar getref. Hele Khoina-stamme het uitgesterf, en dit het die mag van die Khoina finaal gebreek.

Gedurende 1755 het 987 Vryburgers en 492 slawe aan die Kaap aan pokke gesterf. Op die platteland was die siekte nie so erg nie, waarskynlik omdat die boere van die Kaap af weggebly het toe hulle van die pokke gehoor het.

Die besmetting is na die Kaap gebring deur 'n skip wat vanaf Ceylon (Sri Lanka) gekom het. Klere van mense wat aan pokke oorlede is, is deur ander mense opgekoop en so het die siekte vinnig versprei. Die goewerneur het daarna streng maatreëls getref om te keer dat die siekte nie weer na die Kaap gebring word nie.

Op 7 April 1756 is ‘n dag van verootmoediging en gebed gehou.

Aangepas uit: A. Boëseken: Die Nuusbode

Aktiwiteit 1:

Om jou verduidelikings oor pokke met relevante getuienis te staaf

[lu 1.3]

(i) Hoeveel pokke-epidemies het die Kaap getref? Skryf ook neer hoeveel mense ongeveer met elke epidemie gesterf het.

(ii) Skryf twee dinge neer wat veroorsaak het dat die mense aan die Kaap pokke gekry het.

(iii) Waarom is die mense op die platteland nie so erg deur die siekte getref nie?

(iv) Jy is goewerneur aan die Kaap en jy moet sorg dat die Kaap nie weer deur die siekte getref word nie. Skryf 'n paar maatreëls neer wat jy sal toepas om die Kaap te beskerm.

(v) KLASGESPREK

Vertel aan jou klasmaats wat jou maatreëls sou wees om pokke aan die Kaap te voorkom.

b) Edward Jenner oorwin die siekte

Edward Jenner het teen die einde van die 18de eeu gehoor dat 'n boeremeisie sê dat sy nie pokke kan kry nie omdat sy koeipokke gehad het. Mense het koeipokke gekry van die sere op koeie se uiers wanneer hulle die koeie gemelk het. Jenner het begin proefnemings (eksperimente) doen om 'n teenmiddel vir pokke te vind.

Hy het 'n groot waagstuk aangegaan. Hy het 'n agtjarige seun, James Phipps, met koeipokke ingeënt. Hy het 'n snytjie op die seun se arm gemaak en die vog van die sere op 'n melkmeisie se hand in die snytjie in gevryf. Die seun is later met regte pokkekieme ingespuit en hy het nie pokke gekry nie. Hy was immuun (gesout) teen die siekte. (Ek wonder of jy jou sou laat inent het as jy James was?)

Jenner het die eksperiment verskeie kere herhaal en niemand wat ingeënt is, het siek geword nie. Sy metode van inenting het gou bekend geword en in lande is dieselfde metode begin gebruik.

Deur Jenner se werk is die mensdom van die gevaarlike siekte gered. Vandag kry mense nie eintlik pokke nie – die siekte is so te sê uitgeroei.

c) Opdrag

Skryf neer wat jy dink Jenner in sy dagboek geskryf het nadat hy vir James Phipps met regte pokkekieme ingespuit het.

Assessering

Leeruitkomstes(LUs)
LU 1
HISTORIESE ONDERSOEK Die leerder is in staat om historiese kennis en begrip aan te wend om die verlede en hede te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 bronne vind:
  • bronne identifiseer wat help om die vraag oor die onderwerp te beantwoord;
1.2 vrae beantwoord:
  • relevante inligting vir ‘n spesifieke doel uit ‘n verskeidenheid van bronne uitsoek en aanteken;
1.3 antwoorde kommunikeer uit bronne:
  • inligting kronologies en logies rangskik wanneer vrae oor mense, gebeurtenisse, artefakte en plekke uit die verlede beantwoord word.

Memorandum

Aktiwiteit 1

a) i) Twee. In 1755 sterf ongeveer 1 479 mense

(Ongeveer 15 persone uit ‘n duisend het gesterf – 30 % was kinders)

  1. Skip vanaf Ceylon, klere
  2. Meer geïsoleerd
  3. Voer nuwe slawe in

v) Vestig slawe op verskillende plekke

vi) Verbrand siekes se klere

vii) Stel groot byeenkomste aan die Kaap af

  • Verbied verhuring van klere (bv. vir begrafnisse)

ix) Gereelde skoonmaak van beddegoed

x) Strenger toesig en beheer oor aankomende skepe

Questions & Answers

find the 15th term of the geometric sequince whose first is 18 and last term of 387
Jerwin Reply
I know this work
salma
The given of f(x=x-2. then what is the value of this f(3) 5f(x+1)
virgelyn Reply
hmm well what is the answer
Abhi
how do they get the third part x = (32)5/4
kinnecy Reply
can someone help me with some logarithmic and exponential equations.
Jeffrey Reply
sure. what is your question?
ninjadapaul
20/(×-6^2)
Salomon
okay, so you have 6 raised to the power of 2. what is that part of your answer
ninjadapaul
I don't understand what the A with approx sign and the boxed x mean
ninjadapaul
it think it's written 20/(X-6)^2 so it's 20 divided by X-6 squared
Salomon
I'm not sure why it wrote it the other way
Salomon
I got X =-6
Salomon
ok. so take the square root of both sides, now you have plus or minus the square root of 20= x-6
ninjadapaul
oops. ignore that.
ninjadapaul
so you not have an equal sign anywhere in the original equation?
ninjadapaul
hmm
Abhi
is it a question of log
Abhi
🤔.
Abhi
I rally confuse this number And equations too I need exactly help
salma
But this is not salma it's Faiza live in lousvile Ky I garbage this so I am going collage with JCTC that the of the collage thank you my friends
salma
Commplementary angles
Idrissa Reply
hello
Sherica
im all ears I need to learn
Sherica
right! what he said ⤴⤴⤴
Tamia
hii
Uday
hi
salma
what is a good calculator for all algebra; would a Casio fx 260 work with all algebra equations? please name the cheapest, thanks.
Kevin Reply
a perfect square v²+2v+_
Dearan Reply
kkk nice
Abdirahman Reply
algebra 2 Inequalities:If equation 2 = 0 it is an open set?
Kim Reply
or infinite solutions?
Kim
The answer is neither. The function, 2 = 0 cannot exist. Hence, the function is undefined.
Al
y=10×
Embra Reply
if |A| not equal to 0 and order of A is n prove that adj (adj A = |A|
Nancy Reply
rolling four fair dice and getting an even number an all four dice
ramon Reply
Kristine 2*2*2=8
Bridget Reply
Differences Between Laspeyres and Paasche Indices
Emedobi Reply
No. 7x -4y is simplified from 4x + (3y + 3x) -7y
Mary Reply
how do you translate this in Algebraic Expressions
linda Reply
Need to simplify the expresin. 3/7 (x+y)-1/7 (x-1)=
Crystal Reply
. After 3 months on a diet, Lisa had lost 12% of her original weight. She lost 21 pounds. What was Lisa's original weight?
Chris Reply
what's the easiest and fastest way to the synthesize AgNP?
Damian Reply
China
Cied
types of nano material
abeetha Reply
I start with an easy one. carbon nanotubes woven into a long filament like a string
Porter
many many of nanotubes
Porter
what is the k.e before it land
Yasmin
what is the function of carbon nanotubes?
Cesar
I'm interested in nanotube
Uday
what is nanomaterials​ and their applications of sensors.
Ramkumar Reply
what is nano technology
Sravani Reply
what is system testing?
AMJAD
preparation of nanomaterial
Victor Reply
Yes, Nanotechnology has a very fast field of applications and their is always something new to do with it...
Himanshu Reply
good afternoon madam
AMJAD
what is system testing
AMJAD
what is the application of nanotechnology?
Stotaw
In this morden time nanotechnology used in many field . 1-Electronics-manufacturad IC ,RAM,MRAM,solar panel etc 2-Helth and Medical-Nanomedicine,Drug Dilivery for cancer treatment etc 3- Atomobile -MEMS, Coating on car etc. and may other field for details you can check at Google
Azam
anybody can imagine what will be happen after 100 years from now in nano tech world
Prasenjit
after 100 year this will be not nanotechnology maybe this technology name will be change . maybe aftet 100 year . we work on electron lable practically about its properties and behaviour by the different instruments
Azam
name doesn't matter , whatever it will be change... I'm taking about effect on circumstances of the microscopic world
Prasenjit
how hard could it be to apply nanotechnology against viral infections such HIV or Ebola?
Damian
silver nanoparticles could handle the job?
Damian
not now but maybe in future only AgNP maybe any other nanomaterials
Azam
Hello
Uday
I'm interested in Nanotube
Uday
this technology will not going on for the long time , so I'm thinking about femtotechnology 10^-15
Prasenjit
can nanotechnology change the direction of the face of the world
Prasenjit Reply
At high concentrations (>0.01 M), the relation between absorptivity coefficient and absorbance is no longer linear. This is due to the electrostatic interactions between the quantum dots in close proximity. If the concentration of the solution is high, another effect that is seen is the scattering of light from the large number of quantum dots. This assumption only works at low concentrations of the analyte. Presence of stray light.
Ali Reply
the Beer law works very well for dilute solutions but fails for very high concentrations. why?
bamidele Reply
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
QuizOver.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Geskiedenis graad 6. OpenStax CNX. Sep 08, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11008/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Geskiedenis graad 6' conversation and receive update notifications?

Ask