<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Natuurwetenskappe

Graad 5

Lewe en lewenswyse

Module 1

Die voortbestaan van plante

Aktiwiteit:

Om ondersoek in te stel na die voortbestaan van plante

[lu 1.2, 2.1, 2.2]

Inleiding:

Plante is belangrik vir die voortbestaan van die mens. Sonder plante sal die planeet Aarde sonder lewe wees.

Plante gee suurstof af. Suurstof is ‘n noodsaaklike gas in die atmosfeer wat die mens en dier inasem .

Plante voorsien ons van voedsel .

Plante verskaf materiaal soos hout, kurk, katoen, rubber, ens. vir verskillende gebruike.

Sekere plante het helende stowwe soos kruie wat as medisyne gebruik kan word, bv. boegoe, aalwyn, ens.

Wat dink jy?

Net soos diere is plante ook lewendig. Die verskil is dat diere beweeg om hul voedsel te bekom, terwyl plante nie beweeg nie. Plante is op een plek vasgeanker en vervaardig hul eie voedsel. Hierdie proses vind in die blare plaas en word fotosintese genoem.

Hoe vervaardig plante hul eie voedsel?

Plante neem die gas koolstofdioksied uit die lug, absorbeer water uit die grond, vang die ligenergie van die son op in die blare (bladgroen) en verander die water en koolstofdioksied tot energieryke voedsel /kos.

Sodoende kan die plant groei en dien dit ook as voedsel vir diere.

Hierdie proses vind slegs in die dag plaas.

Interessante feite:

Daar is ongeveer 350 000 soorte plante, struike en bome.

Plante het verskillende vorms en kleure.

Die blare en blomme verskil ook in vorm en kleur.

Hierdie verskeidenheid is belangrik vir die oorlewing en voortplanting van plante, omdat hulle nie oormatig kompeteer nie: sommige hou bv. van vol son, ander hou van skaduwee.

Noem nog maniere waarop plante van mekaar verskil en dus nie kompeteer nie.

Dit is die natuur se manier om uitsterwing van ‘n spesie te voorkom.

Toets jou kennis: Beskryf kortliks hoe jy die energie bekom wat jy elke dag gebruik om skool toe te kom, sport te beoefen en te speel.

Opdrag 1: groepwerk

Soek inligting oor ‘n boom of ander plant wat as ‘n bedreigde spesie beskou word. Skryf jou notas neer en gee mondelinge terugvoer aan die klas oor die volgende:

waar dit voorkom;

waarom dit as bedreig beskou word;

op watter maniere daar te werk gegaan word om die spesie van totale uitsterwing te red.

Plaas jou notas in jou portefeulje

n Bedreigde spesie is ‘n plantsoort of diersoort waarvan daar min oor is en as dit nie spesiale beskerming kry nie, heeltemal uitgeroei sal word.

Assessering

LU 1

WETENSKAPLIKE ONDERSOEK Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

1.1 ondersoeke beplan;

1.2 ondersoeke uitvoer en data versamel;

1.3 data evalueer en bevindinge kommunikeer;

LU 2

KONSTRUKSIE VAN WETENSKAPKENNIS Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewingskennis toe.

Dit is duidelik wanneer die leerder:

2.1 betekenisvolle inligting onthou;

2.2 inligting kategoriseer;

2.3 inligting interpreteer.

Memorandum

plante:

Baie moontlikhede, bv. sommiges groei in water, ander in droë grond; sommiges rank; sommiges het diep wortels, ander het vlak wortels.

Leerlinge moet self navorsing doen om opdrag uit te voer, maar die volgende voorbeeld inligting sal die leerders wat sukkel om die nodige inligting te bekom, dalk help

Vleiroos: ‘n Proteasoort wat in die Weskaap voorkom. In 1968 was daar ± 10 plante oor en die plant het byna uitgesterf. Mense wat bewus is van die waarde van geberg ingeval van ‘n ramp. Dit word vandag nog beskerm veral teen veldbrande.

Welwitschia: Dit is eintlik ‘n dwergboom wat in die Namibwoestyn voorkom. Die mense dink die ouderdom van die Welwitschia wissel tussen 1 500 en 2 500 jaar oud. Dit het lang blare wat reg deur die leeftyd van die plant groei.

Die Bergbruidjie: Het amper uitgesterf - seker die mooiste SA proteasoort. In 1962 was daar slegs ‘n paar in Franschhoek-omgewing oor. ‘n Eienaardige gebeurtenis het dit toe gered. ‘n Veldbrand wat in daardie omgewing gewoed het, het die sade laat

Questions & Answers

it is the relatively stable flow of income
Chidubem Reply
what is circular flow of income
Divine Reply
branches of macroeconomics
SHEDRACK Reply
what is Flexible exchang rate?
poudel Reply
is gdp a reliable measurement of wealth
Atega Reply
introduction to econometrics
Husseini Reply
Hi
mostafa
hi
LEMLEM
hello
Sammol
hi
Mahesh
bi
Ruqayat
hi
Ruqayat
Hi fellas
Nyawa
hey
Sammol
hi
God
hello
Jahara
Good morning
Jorge
hi
abubakar
hi
Nmesoma
hi
Mahesh
Hi
Tom
Why is unemployment rate never zero at full employment?
Priyanka Reply
bcoz of existence of frictional unemployment in our economy.
Umashankar
what is flexible exchang rate?
poudel
due to existence of the pple with disabilities
Abdulraufu
the demand of a good rises, causing the demand for another good to fall
Rushawn Reply
is it possible to leave every good at the same level
Joseph
I don't think so. because check it, if the demand for chicken increases, people will no longer consume fish like they used to causing a fall in the demand for fish
Anuolu
is not really possible to let the value of a goods to be same at the same time.....
Salome
Suppose the inflation rate is 6%, does it mean that all the goods you purchase will cost 6% more than previous year? Provide with reasoning.
Geetha Reply
Not necessarily. To measure the inflation rate economists normally use an averaged price index of a basket of certain goods. So if you purchase goods included in the basket, you will notice that you pay 6% more, otherwise not necessarily.
Waeth
discus major problems of macroeconomics
Alii Reply
what is the problem of macroeconomics
Yoal
Economic growth Stable prices and low unemployment
Ephraim
explain inflationcause and itis degre
Miresa Reply
what is inflation
Getu
increase in general price levels
WEETO
Good day How do I calculate this question: C= 100+5yd G= 2000 T= 2000 I(planned)=200. Suppose the actual output is 3000. What is the level of planned expenditures at this level of output?
Chisomo Reply
how to calculate actual output?
Chisomo
how to calculate the equilibrium income
Beshir
Criteria for determining money supply
Thapase Reply
who we can define macroeconomics in one line
Muhammad
Aggregate demand
Mohammed
C=k100 +9y and i=k50.calculate the equilibrium level of output
Mercy Reply
Hi
Isiaka
Hi
Geli
hy
Man
👋
Bahunda
hy how are you?
Man
ys
Amisha
how are you guys
Sekou
f9 guys
Amisha
how are you guys
Sekou
ys am also fine
Amisha
fine and you guys
Geli
from Nepal
Amisha
nawalparasi district from belatari
Amisha
nd u
Amisha
I am Camara from Guinea west Africa... happy to meet you guys here
Sekou
ma management ho
Amisha
ahile becheclor ho
Amisha
hjr ktm bta ho ani k kaam grnu hunxa tw
Amisha
belatari
Amisha
1st year ho
Amisha
nd u
Amisha
ahh
Amisha
kaha biratnagar
Amisha
ys
Amisha
kina k vo
Amisha
money as unit of account means what?
Kalombe
A unit of account is something that can be used to value goods and services and make calculations
Jim
all of you please speak in English I can't understand you're language
Muhammad
I want to know how can we define macroeconomics in one line
Muhammad
it must be .9 or 0.9 no Mpc is greater than 1 Y=100+.9Y+50 Y-.9Y=150 0.1Y/0.1=150/0.1 Y=1500
Kalombe
Mercy is it clear?😋
Kalombe
hi can someone help me on this question If a negative shocks shifts the IS curve to the left, what type of policy do you suggest so as to stabilize the level of output? discuss your answer using appropriate graph.
Galge Reply
if interest rate is increased this will will reduce the level of income shifting the curve to the left ◀️
Kalombe
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
Jobilize.com Reply

Get Jobilize Job Search Mobile App in your pocket Now!

Get it on Google Play Download on the App Store Now




Source:  OpenStax, Natuurwetenskappe graad 5. OpenStax CNX. Sep 23, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col10980/1.2
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Natuurwetenskappe graad 5' conversation and receive update notifications?

Ask