<< Chapter < Page Chapter >> Page >

Ekonomiese en bestuurswetenskappe

Graad 9

Die ekonomiese siklus

Module 7

Die nasionale begroting

  • Die nasionale begroting is ‘n dokument wat jaarliks deur die Minister van Finansies opgestel word waarin ‘n vooruitskatting van die owerheid se verwagte inkomste en uitgawes vir die komende jaar opgeteken is. Die nasionale begroting word beskou as die beplande raamwerk waarbinne die staat moet handel, en daarom dien dit hoofsaaklik die volgende twee doelstellings:
  • aankondiging van verwagte owerheidsbesteding en belastinginkomste; en
  • aanduiding van die staat se strategie om die ekonomie op ‘n bepaalde koers te hou.

In die beplanning van die nasionale begroting is die eerste belangrike stap dat die verskillende staatsdepartemente hul eie begrotings moet saamstel waarin ‘n aanduiding van hul behoeftes/uitgawes gegee moet word. Wanneer al die departemente hul beplande uitgawes voorsien het, word dit verwerk om ‘n geheelbeeld van al die uitgawes te verkry.

  • OWERHEIDSBESTEDING kan onderskei word in die volgende vier groepe funksies wat die staat verrig en waarvoor fondse benodig word (ook genoem die FUNKSIONELE INDELING):
  • ALGEMENE OF KOLLEKTIEWE DIENSTE is dienste soos verdediging, handhawing van wet en orde en algemene landsadministrasie.
  • GEMEENSKAPSDIENSTE is dienste wat gelewer word waar ‘n groot aantal mense saamwoon (byvoorbeeld dienste soos padbou, sanitasie, vullisverwydering, ens.)
  • MAATSKAPLIKE OF SOSIALE DIENSTE soos gesondheidsorg, onderwys, behuising, ens. wat hoofsaaklik uit belastings gedek word.
  • EKONOMIESE DIENSTE soos uitgawes aan direkte produksie en navorsing.

Hierna word beplan om die nodige fondse te vind om die uitgawes te dek. Hierdie fondse word hoofsaaklik gevind uit die heffing van BELASTING, waaronder DIREKTE BELASTING (byvoorbeeld persoonlike inkomstebelasting wat gehef word op die inkomste van indiwidue), asook INDIREKTE BELASTING (byvoorbeeld doeane- en aksynsbelasting, belasting op toegevoegde waarde of BTW, ens.)

  • Hieronder word ‘n beknopte opsomming van die jaarlikse begroting vir die belastingjaar 1999 - 2000 gegee:
JAARLIKSE BEGROTING(1999 – 2000) BEDRAG TOEGEKEN(B MILJOEN) PERSENTASIE VANTOTALE BESTEDING(%)
Totale inkomste: 190,3
Totale besteding:
Vervoer en Kommunikasie 8,2 3,7
Rente (op lenings) 48,5 22,1
Salarisse (staatsdienspersoneel) 86,5 51,0
Onderwys 48,5 22,1
Gesondheid 24,0 10,9
Gemeenskapsveiligheid en Welsynsdienste 19,8 9,0
Behuising en Gemeenskapsontwikkeling 9,6 4,5
Polisie 15,3 7,0
Verdediging 35,5 5,5
Gevangenisdienste (Korrektiewe Dienste) 5,4 2,7
Justisie (regspleging) 2,8 1,3
Landbou, Bosbou en Visserye 3,6 1,6
Tekort 25,1

Aktiwiteit 1:

Nasionale begroting

[lu 1.5]

SELF:

Verwys na die tabel en beantwoord die volgende vrae:

  1. Aan watter uitgawe beoog die staat om die meeste te spandeer?
  1. Waaraan word meer spandeer: aan Verdediging of aan Onderwys?

Aktiwiteit 2:

Nasionale begroting

[lu 1.5]

SELF:

Die laaste kolom toon die persentasie van die totale besteding vir elke departement. Gebruik die inligting om ‘n kolomgrafiek te trek sodat aangedui kan word hoeveel op elk van die kategorieë bestee word. Voeg ‘n aparte vel in.

Aktiwiteit 3:

Rangorde van besteding

[lu 1.5]

SELF:

Verwys na die grafiek en skryf in orde van die hoogste na die laagste besteding neer hoedat die uitgawes (in orde van belangrikheid) geprioritiseer word.

Aktiwiteit 4:

Beoordeling van rangorde

[lu 1.5]

GROEP:

Stem die groep saam met die prioriteitslys soos in die tabel hierbo aangedui?

Besluit hoedat jou groep die beskikbare fondse volgens jul eie prioriteitslys sal bestee en herontwerp dan die kolomgrafiek volgens jul indeling.

Assessering

Leeruitkomstes(LUs)
LU 1
die ekonomiese siklusDie leerder is in staat wees om kennis en begrip van die ekonomiese siklus binne die konteks van ‘die ekonomiese’ probleem te toon.
Assesseringstandaarde(ASe)
Dit is duidelik wanneer die leerder:
  • verskillende wyses van geld die vloei van produksiefaktore en goedere en dienste in die ekonomiese siklus binne die Suid-Afrikaanse ekonomie kan verduidelik;
  • die rol van die buitelandse sektor in die ekonomiese siklus kan bespreek;
  • met behulp van ‘n grafiek kan illustreer hoe vraag en aanbod pryse beïnvloed, en hierdie verband kan bespreek;
  • die invloed en aksies (stakings en wegblyaksies) van vakbonde oor die algemeen en in die apartheidsera op die volgende terreine krities kan evalueer:
  • die Suid-Afrikaanse ekonomie;
  • politieke, ekonomiese en sosiale transformasie;
  • arbeidsaangeleenthede;
  • die uitwerking van die nasionale begroting op die ekonomie (bv. belasting en besteding op onderwys, sosiale welsyn, gesondheid en veiligheid) kan bespreek.

Memorandum

AKTIWITEIT 1: Nasionale begroting

SELF:

Antwoorde m.b.t. die tabel:

  1. Salarisse van Staatsdienspersoneel.
  2. Onderwys: 22,1% vergeleke met 5,5% van Verdediging.

AKTIWITEIT 2: Grafiese voorstelling van begrotingsyfers

SELF:

Trek die kolom-grafiek wat die persentasie-bydrae van elke uitgawe tot die begroting toon.

AKTIWITEIT 3: Rangorde van besteding

SELF:

Beoordeel self leerders se prioriteite.

AKTIWITEIT 4: Beoordeling van rangorde

GROEP:

Beoordeel die groep se indeling en hul prioriteite.

Questions & Answers

so some one know about replacing silicon atom with phosphorous in semiconductors device?
s. Reply
how to fabricate graphene ink ?
SUYASH Reply
for screen printed electrodes ?
SUYASH
What is lattice structure?
s. Reply
of graphene you mean?
Ebrahim
or in general
Ebrahim
in general
s.
Graphene has a hexagonal structure
tahir
On having this app for quite a bit time, Haven't realised there's a chat room in it.
Cied
what is biological synthesis of nanoparticles
Sanket Reply
what's the easiest and fastest way to the synthesize AgNP?
Damian Reply
China
Cied
types of nano material
abeetha Reply
I start with an easy one. carbon nanotubes woven into a long filament like a string
Porter
many many of nanotubes
Porter
what is the k.e before it land
Yasmin
what is the function of carbon nanotubes?
Cesar
I'm interested in nanotube
Uday
what is nanomaterials​ and their applications of sensors.
Ramkumar Reply
what is nano technology
Sravani Reply
what is system testing?
AMJAD
preparation of nanomaterial
Victor Reply
Yes, Nanotechnology has a very fast field of applications and their is always something new to do with it...
Himanshu Reply
good afternoon madam
AMJAD
what is system testing
AMJAD
what is the application of nanotechnology?
Stotaw
In this morden time nanotechnology used in many field . 1-Electronics-manufacturad IC ,RAM,MRAM,solar panel etc 2-Helth and Medical-Nanomedicine,Drug Dilivery for cancer treatment etc 3- Atomobile -MEMS, Coating on car etc. and may other field for details you can check at Google
Azam
anybody can imagine what will be happen after 100 years from now in nano tech world
Prasenjit
after 100 year this will be not nanotechnology maybe this technology name will be change . maybe aftet 100 year . we work on electron lable practically about its properties and behaviour by the different instruments
Azam
name doesn't matter , whatever it will be change... I'm taking about effect on circumstances of the microscopic world
Prasenjit
how hard could it be to apply nanotechnology against viral infections such HIV or Ebola?
Damian
silver nanoparticles could handle the job?
Damian
not now but maybe in future only AgNP maybe any other nanomaterials
Azam
Hello
Uday
I'm interested in Nanotube
Uday
this technology will not going on for the long time , so I'm thinking about femtotechnology 10^-15
Prasenjit
can nanotechnology change the direction of the face of the world
Prasenjit Reply
At high concentrations (>0.01 M), the relation between absorptivity coefficient and absorbance is no longer linear. This is due to the electrostatic interactions between the quantum dots in close proximity. If the concentration of the solution is high, another effect that is seen is the scattering of light from the large number of quantum dots. This assumption only works at low concentrations of the analyte. Presence of stray light.
Ali Reply
the Beer law works very well for dilute solutions but fails for very high concentrations. why?
bamidele Reply
how did you get the value of 2000N.What calculations are needed to arrive at it
Smarajit Reply
Privacy Information Security Software Version 1.1a
Good
Got questions? Join the online conversation and get instant answers!
QuizOver.com Reply

Get the best Algebra and trigonometry course in your pocket!





Source:  OpenStax, Ekonomiese en bestuurswetenskappe graad 9. OpenStax CNX. Sep 15, 2009 Download for free at http://cnx.org/content/col11073/1.1
Google Play and the Google Play logo are trademarks of Google Inc.

Notification Switch

Would you like to follow the 'Ekonomiese en bestuurswetenskappe graad 9' conversation and receive update notifications?

Ask